|
 Urodził
się 25 kwietnia 1883 (13 kwietnia wg kalendarza juliańskiego) w chutorze
Koziuryn koło Rostowa. W wojsku służył od 1903, w latach 1904-1905
uczestniczył w wojnie rosyjsko-japońskiej. W 1907 jako najlepszy
jeździec pułku wysłany do Petersburga do szkoły oficerów kawalerii na
roczny kurs dla niższych stopni. Do 1914 służył w pułku dragonów.
W I wojnie światowej służył jako starszy podoficer na froncie
niemieckim, austriackim i kaukaskim. Latem 1917 wraz z pułkiem przybył
do Mińska, gdzie został wybrany przedstawicielem komitetu żołnierskiego
pułku. Latem 1917 uczestniczył w rozbrojeniu wojsk korniłowskich w Orszy.
Po bolszewickiej rewolucji październikowej wrócił nad Don, gdzie został
wybrany członkiem miejscowego komitetu Rad.
W lutym 1919 utworzył konny oddział Armii Czerwonej pod swoim
dowództwem. Oddziałem przemianowanym 19 listopada 1919 na 1 Armię Konną,
Budionny dowodził w latach 1919 - 1923, walcząc z wojskami gen. Wrangla
nad Donem, gromiąc kozackie korpusy generałów Mamontowa i Szkuro,
zwyciężając wojska białogwardyjskie gen. Denikina pod Woroneżem i
Kastorną. W wojnie polsko-bolszewickiej 1920 jego armia nacierała w
kierunku południowym, na Lwów, między innymi stoczyła 17 sierpnia 1920
krwawą bitwę z Orlętami lwowskimi pod Zadwórzem. Została następnie
powstrzymana i odparta przez oddziały polskie pod Zamościem i Komarowem.
Jego armia konna słynęła z ogromnego okrucieństwa, mordując ludność
cywilną i urządzając pogromy Żydów na wschodnich kresach Polski.
W latach 1921-1923 był zastępcą dowódcy północnokaukaskiego okręgu
wojskowego, od 1923 zaś pomocnikiem ds. kawalerii głównodowodzącego
Armią Czerwoną, w latach 1924-1937 był inspektorem kawalerii. W 1932
ukończył wojskową akademię im. Frunzego. We wrześniu 1935 został
mianowany (jako jeden z pięciu dowódców) marszałkiem Związku
Radzieckiego. W przeciwieństwie do wielu innych dowódców rewolucyjnych,
nie utracił zaufania Stalina. Jego kompentencje wojskowe są jednak
podważane przez wielu historyków. Od 1937 do 1939 dowodził wojskami
moskiewskiego okręgu wojskowego, od sierpnia 1940 był pierwszym zastępcą
komisarza (ministra) obrony ZSRR.
W czasie II wojny światowej był m.in. dowódcą Kierunku
Południowo-Zachodniego, Frontu Odwodowego, Kierunku Północnokaukaskiego.
Od stycznia 1943 dowodził kawalerią ZSRR, a po wojnie, w latach
1947-1953 dodatkowo był zastępcą ministra rolnictwa, w następnych latach
zaś był inspektorem kawalerii i głównym inspektorem ministerstwa obrony.
Od 1934 należał do partii komunistycznej KPZR, był ośmiokrotnie
deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR, a od 1938 członkiem jej Prezydium.
Był trzykrotnie uhonorowany tytułem bohatera Związku Radzieckiego (1958,
1963 i 1968), siedmiokrotnie odznaczony orderem Lenina, sześciokrotnie
orderem Czerwonego Sztandaru, Orderem Suworowa I stopnia i innymi
odznaczeniami.
Zmarł w wieku 91 lat, został pochowany na Placu Czerwonym.
Tekst ten jest
udostępniony na licencji [GNU
Free Documentation License]
Pochodzi on z w Wolnej
Encyklopedii Sieciowej
Wikipedia
|
