|
 Urodzony
29 lipca 1900 (16 lipca 1900 jul.), we wsi Borysowo na zachodniej
Syberii w rodzinie chłopskiej, w wieku 18 lat w 1918 roku wstąpił do
partii komunistycznej RKP(b) i Armii Czerwonej. Jako żołnierz oddziałów
specjalnych uczestniczył w tłumieniu antybolszewickich wystąpień
chłopskich i walczył w wojnie domowej, m.in. w składzie 1. Chłopskiego
Komunistycznego Pułku Strzelców "Czerwone Orły". Po zakończeniu wojny
domowej dowodził pułkiem, następnie do 1931 roku pracował w pionie
politycznym, oddelegowany został wówczas na zaoczne studia do akademii
im. Frunzego, którą ukończył w 1933 roku. Po ukończeniu akademii
dowodził kolejno dywizją, brygadą zmechanizowaną i korpusem
zmechanizowanym. Od 1938 roku sprawował funkcję członka Rady Wojennej
Białoruskiego Okręgu Wojskowego. Od listopada 1938 dowodził Winnicką
Grupą Wojsk.
17 września 1939 roku jako dowódca Winnickiej Grupy Wojsk (6. Armii)
uczestniczył w agresji na Polskę, podczas której przyjął kapitulację
Lwowa oraz zdobył Tarnopol.
W 1940 roku (po przywróceniu dawnych stopni oficerskich) został
mianowany generał-lejtnantem. W tym samym roku w lipcu objął stanowisko
szefa wywiadu wojskowego GRU i zastępcy szefa Sztabu Generalnego.
Odbudowa struktur całkowicie zdezorganizowanego po krwawych czystkach z
końca lat trzydziestych GRU i ponowne przekształcenie go w zdolną do
efektywnego działania służbę wywiadowczą, była w znacznej mierze zasługą
Golikowa. Agenci GRU wielokrotnie ostrzegali o przygotowaniach Niemiec
do wojny z ZSRR, śląc raporty do Moskwy, które lądowały na biurku
Golikowa. Jednakże aby przypodobać się Stalinowi i uniknąć ewentualnego
gniewu, ukrywał on przed nim niepomyślne informacje o przygotowaniach
Niemiec do ataku na Związek Radziecki, wierząc w skuteczność paktu o
nieagresji. W przeddzień inwazji niemieckiej na ZSRR, GRU przekazywało
Moskwie ostrzeżenia o narastającej groźbie wybuchu wojny, jednak
wszystkie tego rodzaju informacje były ignorowane przez Stalina.
Po wybuchu 22 czerwca 1941 roku wojny radziecko-niemieckiej, Golikow nie
został zwolniony z zajmowanego stanowiska szefa wywiadu wojskowego i nie
podzielił losu swoich poprzedników. Wręcz przeciwnie, pozostając szefem
GRU i zastępcą szefa sztabu generalnego Armii Czerwonej, został
mianowany także przewodniczącym pierwszej misji radzieckiej, która udała
się do Londynu i Waszyngtonu w nadziei uzyskania pomocy wojskowej (zob.
Lend-Lease). W październiku 1941 roku, po odwołaniu z funkcji szefa GRU,
podczas kontrofensywy moskiewskiej, Golikow dowodził 10. Armią,
następnie w lutym 1942 objął dowództwo nad 4. Armią Uderzeniową, a w
kwietniu został dowódcą Frontu Briańskiego. Po krótkim okresie
dowodzenia Frontem Woroneskim w lipcu 1942, Golikowa mianowano w
sierpniu 1942 zastępcą dowódcy Frontu Stalingradzkiego i dowódcą 1.
Armii Gwardii. Podczas wykonywaniu swych obowiązków przy obronie
Stalingradu, został mocno skrytykowany przez Nikitę Chruszczowa.
Krytyka Chruszczowa podczas jego służby w sztabie Frontu
Stalingradzkiego nie przeszkodziła Golikowowi w jego dalszej karierze.
Od 22 października 1942 do 28 marca 1943 dowodził ponownie Frontem
Woroneskim, a w maju 1943 roku został mianowany przez Stalina Szefem
Głównego Zarządu Kadr Ludowego Komisariatu Obrony, gdzie pracował aż do
1950 roku. Od 1944 organizował również repatriację ludności ZSRR z
terenów odzyskanych od Niemców, co wiązało się także w wielu przypadkach
z represjami ludności pod zarzutem współpracy z wrogiem.
W latach 1956-1958 był komendantem Akademii Wojsk Pancernych, w 1958
roku po odwołaniu Gieorgija Żukowa ze stanowiska ministra obrony,
Golikowowi powierzono funkcję szefa Głównego Zarządu Politycznego Armii
Czerwonej oraz kierownika wydziału Komitetu Centralnego KPZR.
W 1961 roku Filip Golikow został awansowany do stopnia marszałka Związku
Radzieckiego, przeszedł na honorową emeryturę rok później, w 1962 roku.
Zmarł 29 lipca 1980 roku.
Ponadto, w latach 1937-1946 i 1954-1966 był deputowanym do Rady
Najwyższej ZSRR, w latach 1941-1952 członkiem Komitetu Centralnego WKP(b),
a w 1961-1966 - KC KPZR.
Dwukrotnie przyznano mu tytuł Bohatera Związku Radzieckiego. Był
odznaczony czterokrotnie orderem Lenina, czterokrotnie Orderem
Czerwonego Sztandaru, Orderem Rewolucji Październikowej, Orderem
Suworowa I st., Orderem Kutuzowa I st., dwukrotnie orderami Czerwonej
Gwiazdy i innymi.
Tekst ten jest
udostępniony na licencji [GNU
Free Documentation License]
Pochodzi on z w Wolnej
Encyklopedii Sieciowej
Wikipedia
|
