HEINZ GUDERIAN (1888-1954)

Urodził się w Chełmnie w 1888 roku. Miał 13 lat, kiedy w 1901 r. rozpoczął naukę w Szkole Kadetów w Karlsruhe. W dwa lata później znalazł się w Głównej Szkole Kadetów Gross-Lichterfelde pod Berlinem, a po następnych dwóch latach - w Akademii Wojennej w Metz.

Od sierpnia 1914 r. do kwietnia 1917 r. Guderian zajmował różne stanowiska w armii i aż do rozejmu służył w licznych sztabach wojskowych. Po zakończeniu I wojny światowej, od listopada 1918 r. do maja  1919  r.  pełnił funkcję głównego komendanta straży granicznej w Berlinie, Wrocła­wiu i Bartenstein.

Od stycznia 1922 r. był od­powiedzialny za transport sa­mochodowy najpierw w Monachium, potem - od 1 kwietnia - w ministerstwie Reichswehry. Właśnie dzięki temu stanowisku poznał najnowsze prace z zakresu wojskowości. Czytał takich autorów jak Fuller, Liddell Hart, Martell. Sam napisał kilka artykułów do „Militar-Wochenbalatr. Podczas zimy 1923-1924 podpułkownik von Brauchitsch zlecił mu kie­rownictwo Kriegsspiel w Szczecinie, co równało się nominacji na profesora taktyki i historii wojskowej. Jednak po trzech latach Guderian powróci do ministerstwa. 1 lutego 1931 r. został szefem sztabu głównego inspekcji jednostek zmotoryzowanych. 1 kwietnia 1933 r., już przez nowe władze, mianowany  będzie  pułkownikiem.  Odtąd  będzie awansował co rok, aż do 1941 r. Wówczas to ośmielił się sprzeciwić Hitlerowi co do kon­tynuowania kampanii przeciw ZSRR wbrew obiektywnym trudnościom. Guderian zaproponował wtedy przerwanie ofensywy na Mo­skwę oraz zaatakowanie Ukrainy i Krymu.

W marcu 1938 r. Guderian wziął udział w aneksji Austrii, a w październiku w zajęciu Słowacji przez III Rzeszę. Powszechnie uważany za „ojca Blitzkriegu", we wrześniu 1939 r. na czele XIX Korpusu Pancernego wkroczył do Polski, by osobiście przekonać się o przeraźliwej skuteczności proponowanej  przez siebie strategii. Po doświadczeniach nabytych w Polsce dowodził będzie Blitzkriegiem na Zachodzie, w tym kampanią francuską.  Zajmie Boulogne, Calais i 23 czerwca 1940 r. dojdzie aż do do Besancon.

W chwili ataku na ZSRR 22 czerwca 1941 r. jego jednostki stanowiły część zgrupowania feldmarszałka von Bocka. Wobec niepowodzeń armii niemieckiej na froncie wschodnim generał wielokrotnie proponował zmianę strategii podboju ogromnych przestrzeni Związku Radzieckiego. Kategoryczna odmowa ze strony Hitlera pociąga za sobą niełaskę. Guderian chce się podać do dymisji. Hitler jej nie przyjmuje i ostatecznie, za radą Guderiana, zdecyduje się zająć Kijów, odkładając na później natarcie na Moskwę.

Generał będzie czynnie uczestniczyć w bitwach o twierdzę Orzeł i Briańsk, po których 5 października 1941 r. Führer powierzy mu dowództwo II Armii Pancernej. Na jej czele pójdzie na Tułę i Moskwę. Nie odniesie sukcesu, a na domiar złego po zatargu z von Klugem, zastępującym chorego generała von Bocka, przeniesiony zostanie do rezerwy.

Do czynnej służby wojskowej Guderian powrócił 1 marca 1943 r. W dzień po nieudanym zamachu na Hitlera, 21 lipca 1944 r., przejął funkcje szefa Sztabu Głównego wojsk lądowych. Przeciwny strategii wojny narzucanej mu przez Hitlera zwolni się ze służby 28 marca 1945 r.

Guderian był odznaczony Krzyżem Żelaznym II i I klasy, za kampanię przeciw Polsce otrzymał Krzyż Rycerski, a 17 lipca 1941 r. - Liście Dębowe - najwyższe odznaczenie niemieckie.

Zmarł w 1954 roku. Jego pamiętniki ukazały się w Polsce pod tytułem „Wspomnienia żołnierza" („Erinnerungen eines Soldaten").