|
 Ukończył
siedmioklasową wojskową szkołę realną w Kaschau (Koszyce) i
Mährisch-Weisskirchen (Hranice na Moravě). Następnie studiował w
Wojskowej Akademii Technicznej w Mödling. W 1906 został mianowany na
stopień podporucznika. Od 1 października 1907 do 30 kwietnia 1908
kształcił się w słynnej wiedeńskiej Szkole Jazdy Konnej. 18 sierpnia
1908 został przydzielony do 32 (później 30) Pułku Artylerii Polowej we
Lwowie. W 1911 awansował do stopnia porucznika.
W czasie I wojny światowej dowodził baterią w macierzystym pułku. 26
sierpnia 1914 został ranny. W latach 1915-1916 był dowódcą kompanii w
Wojskowej Akademii Artylerii w Traiskirchen pod Wiedniem. W 1915
awansował do stopnia kapitana. Następnie powrócił do macierzystego
pułku, w którym kolejno pełnił funkcje: adiutanta pułku, dowódcy
dywizjonu oraz II oficera sztabu pułku.
10 listopada 1918 zgłosił się do służby w Wojsku Polskim. Początkowo
pełnił funkcję delegata wojskowego w Misji Specjalnej w Jugosławii i na
Węgrzech. Od 1 kwietnia do 20 maja 1919 dowodził dywizjonem w 6 Pułku
Artylerii Polowej, a od 20 maja 1919 do 30 kwietnia 1920 był szefem
Sekcji Artylerii Oddziału I Naczelnego Dowództwa. W czasie wojny
polsko-rosyjskiej 1920 objął dowodzenie tworzącym się w Grudziądzu 16
Pułkiem Artylerii Polowej. Był wówczas (w lipcu i sierpniu 1920) również
dowódcą południowego odcinka obrony Grudziądza. Od 12 sierpnia do 31
października 1920 dowodził pułkiem na Froncie Północno-Wschodnim. Za
walki o Horodec na Polesiu został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu
Wojennego Virtuti Militari, a w późniejszych latach miasto nadało mu
honorowe obywatelstwo. Po ukończeniu kursu informacyjnego dla wyższych
dowódców w Toruniu ponownie został dowódcą 16 Pułku Artylerii Polowej
(do 21 października 1922).
Jerzy Kirchmayer, który był w 1922 dowódcą baterii w 16 Pułku Artylerii
Polowej, tak wspomina swego dowódcę: Pułkownik Przedrzymirski,
późniejszy generał, szef Departamentu Artylerii, a we wrześniu 1939
dowódca Armii Modlin, był oficerem [...] eleganckim, doskonale
zrównoważonym, wytwornym w obejściu [...]. Nadzwyczaj taktowny, [...]
bardzo lubiany. Od 22 października 1922 do 15 października 1923
studiował w Wyższej Szkole Wojennej. Po ukończeniu studiów został szefem
Sztabu Okręgu Korpusu nr V w Krakowie, a od lipca 1924 do września 1926
I oficerem Sztabu Inspektoratu IV Armii w Krakowie.
13 września 1926 został wyznaczony na szefa Samodzielnego Wydziału
Artylerii Ministerstwa Spraw Wojskowych, a następnie (od 14 kwietnia
1927 do 23 grudnia 1929) – szefa nowo utworzonego Departamentu Artylerii
w tymże ministerstwie. W tym okresie prowadził pertraktacje o zakup
moździerzy czeskiej firmy Škoda dla 1 Pułku Artylerii Najcięższej oraz
doprowadził do ujednolicenia kalibrów armat (75 mm). Wyjeżdżał również
do Turcji i na Węgry jako przewodniczący komitetu sprowadzenia do kraju
zwłok gen. Józefa Bema.
W 1929 doszło do konfliktu między gen. bryg. Olgierdem Pożerskim a płk.
dypl. Przedrzymirskim w sprawie zasadności użycia armat polowych do
strzelań przeciwlotniczych. W wyniku tego konfliktu został przeniesiony
na stanowisko dowódcy piechoty dywizyjnej w 7 Dywizji Piechoty w
Częstochowie (od 23 grudnia 1929 do 14 października 1931). Wyróżniony
przez marszałka Józefa Piłsudskiego w czasie gry wojennej, został 14
października 1931 mianowany na stanowisko dowódcy 30 Dywizji Piechoty w
Kobryniu. 1 stycznia 1932 awansował do stopnia generała brygady. Po
podjęciu decyzji w 1937 o rozbudowie artylerii, ponownie został
mianowany szefem Departamentu Artylerii Ministerstwa Spraw Wojskowych.
24 marca 1939 marszałek Edward Rydz-Śmigły w obecności szefa Sztabu
Głównego gen. bryg. Wacława Stachiewicza zakomunikował mu, że na wypadek
wojny przewiduje się go na dowódcę Armii Modlin. Stanowisko przyszłego
dowódcy armii miało na razie pozostać zakonspirowane, a na zewnątrz miał
dalej figurować jako szef Departamentu Artylerii i funkcję tę – obok
nowej – nadal sprawować. W rzeczywistości został oficjalnie mianowany
generałem do prac przy GISZ dekretem Prezydenta RP z 20 lipca 1939, a
Departament Artylerii zdał swemu następcy płk. dypl. Brunonowi
Romiszewskiemu dopiero 16 sierpnia.
Podczas inwazji niemieckiej dowodzona przez niego Armia Modlin stoczyła
krwawą trzydniową bitwę pod Mławą (1–3 września 1939), skutecznie
stawiając czoła niemieckiej 3 Armii gen. Georga von Küchlera. Następnie
w ciągłych walkach Armia Modlin wraz z podporządkowaną jej Grupą
Operacyjną Wyszków dokonała odwrotu i broniła się na linii Narwi i Bugu.
10 września na rozkaz Naczelnego Wodza oddała część swych sił (8 i 20 DP
oraz Warszawską Brygadę Obrony Narodowej) Armii Warszawa i rozpoczęła
odwrót znad Bugu na Kałuszyn. Z reszty oddziałów Armii Modlin i Grupy
Operacyjnej Wyszków została utworzona tzw. Armia gen. Przedrzymirskiego.
11 września na rozkaz Naczelnego Wodza weszła ona w skład nowo
tworzonego Frontu Północnego. Podczas przebijania się do
południowo-wschodniej Polski wzięła udział w II bitwie pod Tomaszowem
Lubelskim z niemieckim VII Korpusem Armijnym. Po rozwiązaniu Frontu
Północnego i porzuceniu wojsk przez jego dowódcę gen. dyw. Stefana
Dęba-Biernackiego nie skorzystał z upoważnienia do złożenia kapitulacji
i kontynuował walkę. Dopiero w rejonie Krasnobrodu i Tereszpola, gdy
oddziały polskie zostały okrążone przez przeważające siły
nieprzyjaciela, doszedł do wniosku, że ze względu na katastrofalne
położenie oraz brak amunicji i żywności przebijanie się na południowy
wschód nie ma żadnych szans powodzenia. Kapitulację podpisał dopiero 26
września 1939 o godz. 17.30 w lesie pod Góreckiem Kościelnym,
umożliwiając oddziałom zniszczenie sprzętu.
Gen. Przedrzymirski podzielił los swych żołnierzy. 27 września 1939 w
Piaskach został wzięty do niemieckiej niewoli. 5 października 1939
przybył do Oflagu VII A Murnau. Później przebywał w Oflagu IV A
Hohnstein, w Oflagu VIII E Johannisbrunn (od 30 października 1940) i
ponownie w Oflagu VII A Murnau (od 27 kwietnia 1942). W międzynarodowym
generalskim Oflagu VIII E Johannisbrunn nawiązał bliskie stosunki z
generałami holenderskimi, odbywając na ich zaproszenie częste spotkania,
w czasie których komentował przebieg działań na froncie
niemiecko-rosyjskim.
Po pięciu latach niewoli doczekał się wyzwolenia przez Amerykanów 29
kwietnia 1945. Najpierw udał się do Paryża, a następnie do Nicei, gdzie
pełnił rolę reprezentanta przebywających tam generałów wobec polskich
władz wojskowych w Londynie. Na wezwanie prezydenta Władysława
Raczkiewicza przybył do Londynu, gdzie dokonał oceny powstałego wśród
generałów sporu w kwestii tworzenia Polskiego Korpusu Przysposobienia i
Rozmieszczenia (PKPR) z żołnierzy zwalnianych z Polskich Sił Zbrojnych
na Zachodzie. Mianowany na stopień generała dywizji 1 lipca 1945 (ze
starszeństwem od 1 stycznia 1946). O nominacji tej został powiadomiony
przez gen. Władysława Andersa dopiero w lutym 1955.
W 1947 połączył się z rodziną w Wielkiej Brytanii, a w 1949 przeniósł
się z żoną do Kanady, gdzie wcześniej osiadła jego córka Małgorzata z
mężem inż. Tadeuszem Świderskim. Po rocznym pobycie w Montrealu
zamieszkał w Toronto, gdzie pozostał do końca życia. Założył tam
przedsiębiorstwo eksportowo-importowe "Euro-Trade", które umożliwiło mu
niesienie pomocy wielu jego dawnym żołnierzom. Działał tu m.in. w
Związku Narodowym Polskim, Stowarzyszeniu Polskich Kombatantów,
Kongresie Polonii Kanadyjskiej, Komisji Skarbu Narodowego w Kanadzie,
Kole Przyjaciół Harcerstwa. Będąc przewodniczącym Komisji Pomocy
Inwalidom Wojennym interesował się ich losem. Założył dla nich fundusz
pomocy, który po jego śmierci otrzymał nazwę Funduszu Inwalidzkiego
Generała Przedrzymirskiego. Przewodniczył także Komitetowi Obchodów
Setnej Rocznicy Śmierci Adama Mickiewicza. Zmarł nagle na zawał serca 29
maja 1957 w Toronto, gdzie został pochowany na cmentarzu Holy Cross. 23
sierpnia 2006 Minister Obrony Narodowej nadał jego imię 16 Pomorskiemu
Pułkowi Artylerii w Braniewie.
Tekst ten jest
udostępniony na licencji [GNU
Free Documentation License]
Pochodzi on z w Wolnej
Encyklopedii Sieciowej
Wikipedia
|
