WALTER VON REICHENAU (1884-1942)

 

 

Był synem pruskiego Generalleutnanta. Od 1903 służył w armii cesarskiej, gdzie został oficerem pruskiej artylerii. W 1904 r. został mianowany podporucznikiem. Karierę wojskową rozpoczął w 1. Pułku Artylerii. W 1911 skierowano go do Akademii Wojskowej. Po jej ukończeniu w 1913 r. został promowany do stopnia porucznika.

Zaraz na początku I wojny światowej mianowany adiutantem w 1. Regimencie Artyleryjskim. W 1914 r. został kapitanem. W tym samym roku skierowany do Sztabu Generalnego (Ib) 47. Rezerwowej Dywizji Piechoty, a następnie do sekcji Ia w 7. Szkolnej Dywizji Kawalerii.

W okresie Republiki Weimarskiej stał na czele kancelarii Reichswehry jako oficer Sztabu Generalnego oddziałów granicznych na Pomorzu i Śląsku. Chłodny makiaweliczny von Reichenau uważał narodowych socjalistów za niezbędne narzędzie walki przeciwko marksistom i zamierzał wykorzystać ich rewolucyjny zapał dla celów własnej kariery i interesów armii.

W latach 1920-1925 pozostawał w służbie liniowej, a w latach 1926-1928 był oficerem w sztabie Gruppenkommando I. W 1924 r. został promowany do stopnia majora, w 1929 r. do stopnia połpułkownik. W 1929 r. mianowany szefem inspekcji oddziałów łączności. W 1931 r. przeniesiony do 1. Dywizji Piechoty w Królewcu, gdzie 1 lutego 1932 mianowany pułkownikiem i szefem sztabu tej dywizji.

W 1932 otrzymał funkcję szefa sztabu Okręgu Wojskowego w Królewcu. Od tego też roku deklarował się jako nazista. Być może dlatego, że wówczas został osobiście przedstawiony Hitlerowi przez swojego wuja, zagorzałego nazistę Friedricha von Reichenau. Niektóre przesłanki wskazują na to, iż to właśnie on "nawrócił" Blomberga na narodowy socjalizm. 1 lutego 1933 wraz z Blombergiem przeszedł do Ministerstwa Reichswehry. Po roku 1933 był czołową postacią w kręgach politycznych armii. W latach 1933-1935 był Szefem Zarządu Reichswehry i Wermachtu (w tym też okresie był osobistym doradcą Ministra Wojny Wernera Blomberga). W czerwcu 1934 r. zademonstrował swe bezwarunkowe poparcie dla Adolfa Hitlera, kiedy wraz z von Blombergiem nakłonił swych kolegów oficerów do złożenia przysięgi na wierność Führerowi Trzeciej Rzeszy i Naczelnemu Dowódcy Wehrmachtu. Brał udział w spisku przeciwko SA. Po tak oficjalnej deklaracji droga do kariery była otwarta. 1 lutego 1933 został mianowany Szefem w Ministerstwie Wojny, zaś w rok później otrzymał dystynkcję Generalmajor (najniższy stopień generalski Wehrmachtu).

W 1934 r. stan armii niemieckiej określił na 25 dywizji, w tym 21 dywizji piechoty, 1 dywizję zmotoryzowana i 3 dywizje kawalerii. Następnie był dowódcą VII Okręgu Wojskowego. 10 stycznia 1935 r. został awansowany na generała lejtanta i mianowany dowódcą 7. Korpusu Armijnego w Monachium, rok później znów promowany, na generała artylerii. Zaaprobował szkolenie SS jako formacji militarnej, mimo że wcześniej uchodził za kanapowego generała, który nie miał doświadczenia na polu walki. Już w tym roku przejawiały się u niego objawy fanatyzmu, o czym niewątpliwie może świadczyć wypowiedź: "... Jesteśmy narodowymi socjalistami i nawet bez legitymacji partyjnych najlepszymi, najpoważniejszymi, najwierniejszymi. Wehrmacht jest jedyną, ostatnią, największą nadzieją Führera...". W 1936 w stopniu generała artylerii Walter zostaje mianowany dowódcą VI Okręgu Wojskowego z siedzibą w Monachium. W 1938 obejmuje dowództwo IV grupy armijnej w Lipsku. W tym też roku walnie przyczynia się do zajęcia czeskich Sudetów.

Walczył w Polsce we wrześniu 1939 roku jako dowódca 10. Armii. Jego zadanie polegało na jak najszybszym przełamaniu sił przez Armię "Łódź" i "Kraków" i dotarcie do Warszawy. Należy nadmienić, że wraz z jego 10. Armią współdziałały oddziały Einsatzgruppe II, którymi dowodził dr Schäfer. 1 października 1939 r. zostaje mianowany Generaloberstem.

Podczas agresji na Francję był dowódcą 6 armii, prowadził więc ofensywę przeciwko Belgii i Holandii. 11 maja 1940 wojska niemieckie opanowały Maastricht, gdzie szybko odbudowano przeprawę przez Mozę. Akcja przeciwko Holandii rozpoczęła się więc tego dnia o godzinie 5.30. Dziesięć minut wcześniej dziewięć niemieckich szybowców wraz z 55 komandosami z sekcji bojowej "Granit" osiadło na szczycie belgijskiej fortecy znajdującej się na granicy belgijsko – holenderskiej i strzegącej połączenia Mozeli z Kanałem Alberta – Eben Emael. Dzięki sprawnie przeprowadzonej akcji, ów punkt strategiczny, broniony przez 700 żołnierzy, został zdobyty już o godzinie 7.00. W terminie od 12 do 14 maja siły belgijskie wycofały się z Kanału Alberta na linię Antwerpia – Leuven. 15 maja IX Armia Francuska gen. Corapa opuściła pozycję obronną wzdłuż Mozy. Dzięki temu oddziały Reichenaua 17 maja 1940 wkroczyły do Brukseli. W tym miejscu należałoby przypomnieć, że Belgia, zarówno jak Holandia i Luksemburg była państwem neutralnym, czyli Walter prowadząc jakiekolwiek działania na tym terenie łamał 8 punkt wytycznych do prowadzenia wojny: "... Obszaru neutralnego nie wolno wciagać do działań wojennych, czy przez jego przekroczenie, przelatywanie, czy też przez ostrzeliwanie..."

We wtorek 28 maja 1940 przybywa wraz z szefem Sztabu Generalnego gen. Paulusem do Brugii (gdzie znajdował się pałac rządowy króla Belgii – Leopolda III). Król przyjął ówczesnego generała w obszernym salonie. Na pytanie: "Co stanie się z armią" i odpowiedzią udzieloną mu przez von Reichenau'a Król Belgów odpowiedział: "...W takiej sytuacji proszę, by generał von Reichenau uznał mnie za swego pierwszego jeńca..." Na tym zakończyła się dyskusja.

4 czerwca Niemcy zdobywając Dunkierkę wzięli do niewoli 40 000 żołnierzy francuskich, przejmując 85 000 pojazdów brytyjskich oraz 2 500 karabinów maszynowych. Następnego dnia przełamują front na południe od Sommy i uderzają w kierunku Paryża. 9 czerwca zajmują Rouen i forsują Aisne. W trzy dni później armia włoska przez Alpy wjechała na teren Francji. Tego też dnia wieczorem Paryż został ogłoszony miastem otwartym. 19 lipca 1940 r. Reichenau został mianowany feldmarszałkem.

Chociaż prywatnie był pesymistą i nigdy nie wierzył w zwycięstwo z mocarstwami zachodnimi, publicznie jednak popierał plany Hitlera. 10 października 1941 jako dowódca 6. Armii ogłosił rozkaz "O zachowaniu się wojsk na wschodzie". Twierdził w nim, iż żołnierz niemiecki winien wyeliminować w sobie uczucie litości.

Od 1 grudnia 1941 Reichenau dowodzi Grupą Armii "Süd" na froncie wschodnim (jest następcą von Rundstedta). Swoją bezwzględność wobec Żydów niewątpliwie okazał podczas osławionej masakry dokonanej we wrześniu 1941 w Kijowie. W 1942 był dowódcą 6. Armii Pancernej (poprzednik Paulusa). Podczas oblężenia Stalingradu przeciwstawiał się rozkazowi Hitlera i przerwał atak nad Donem, nakazując odwrót swoich oddziałów znad rzeki Mius.

15 stycznia 1942 r. Reichenau doznał pod Połtawą zawału serca. Na domiar złego podczas transportu na lotnisko we Lwowie był ciężko raniony. Zdołano go jednak odtransportować do Lipska i 17 stycznia 1942 r. zmarł nie doczekawszy owoców swych ludobójczych rozkazów, które podkreślały nieubłaganą ideę rasową. Był pomysłodawcą wcielania w szeregii niemieckiej armii Białorusinów i Ukraińców.

Współodpowiedzialny za zbrodnie wojenne na obszarze operacyjnym działań jego wojsk w Polsce i Związku Radzieckim.


 



 

 

 

 

 

 

Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU Free Documentation License]

Pochodzi on z w Wolnej Encyklopedii Sieciowej Wikipedia