|
 Wg
niektórych źródeł urodził się w Warszawie; faktycznie urodził się w
miejscowości Wielikije Łuki gub. Psków; do oficjalnej zmiany miejsca
urodzenia zmusiła go propaganda (z Rokossowskiego na siłę robiono
Polaka, m.in.: za miejsce narodzin ustalono warszawską Pragę, a nazwisko
poczęto pisać przez jedno "s").
Był synem kolejarza (zrusyfikowanego Polaka) Ksawerego Wojciecha (zm.
1905) i nauczycielki z Pińska, Antoniny Owsiannikowej z drobnej szlachty
rosyjskiej (zm. 1911). Ojciec wywodził się ze starej szlacheckiej
rodziny Rokossowskich herbu Glaubicz z Wielkopolski, która przyjęła
nazwisko od miejscowości Rokosowo koło Kościana (jeden z jego przodków
walczył w armii Księstwa Warszawskiego). Rodzina Konstantego wkrótce po
tym, jak się urodził przeniosła się do Polski, do Warszawy.
Uczęszczał do Szkoły Kupieckiej przy ulicy Świętokrzyskiej, potem
pracował w fabryce pończoch na Woli i w końcu przed wybuchem I wojny
światowej był czeladnikiem w pracowni kamieniarskiej jednego z krewnych
ze strony ojca w Warszawie. Propaganda komunistyczna akcentowała później
ten "proletariacki" okres w jego życiu i stworzyła legendę o tym, że
rzekomo wykonał niektóre ornamenty kamienne na Moście Poniatowskiego. W
niewiadomym okresie życia zmienił swoje otcziestwo na "Konstantinowicz",
prawdopodobnie dlatego, że zapewniało to lepsze możliwości kariery w
zaborze rosyjskim.
W sierpniu 1914 wstąpił jako ochotnik do armii carskiej do 5
kargopolskiego pułku dragonów, (stacjonującego w Rembertowie), w którym
uzyskał w r. 1916 stopień kaprala. Był dwukrotnie ranny na froncie, trzy
razy odznaczono go za odwagę Krzyżem Świętego Jerzego. W 1918 roku
wstąpił do Armii Czerwonej. Walczył w wojnie domowej w Rosji Sowieckiej
i w Mongolii jako dowódca dywizjonu a potem pułku kawalerii, był
kilkakrotnie ranny i odznaczony - wykazał dużą odwagę i umiejętności
dowódcze. W 1919 roku wstąpił do Rosyjskiej Komunistycznej Partii
(bolszewików). Kształcił się w Wojskowej Akademii im. Frunzego wraz z
Gieorgijem Żukowem. Kolejno dowodził pułkiem, brygadą, dywizją i
korpusem kawalerii. W latach 1927-28 doradzał w Chinach Czang
Kaj-szekowi. W 1937 roku stał się ofiarą czystek stalinowskich:
oskarżony o szpiegostwo dla wywiadu japońskiego i polskiego, po
połączonym z torturami śledztwie (m.in złamano mu 3 żebra) trafił do
obozu w okolicach Norylska a później do więzienia w Leningradzie, gdzie
przebywał do 1940 roku. Życie uratowała mu osobista interwencja dawnego
przełożonego nowego dowódcy RKKA marszałka Timoszenki, który po
niepowodzeniach RKKA w wojnie fińskiej wyjednał u Stalina zwolnienie
części uwięzionych w okresie wielkiej czystki oficerów.
W marcu 1940 amnestionowany i przywrócony do służby wojskowej został
mianowany dowódcą 9 Korpusu Zmechanizowanego. "Wielki Wódz" Stalin w
pełni mu nigdy nie ufał i przydzielił do jego jednostki politruka
Bułganina, z którym, dokładnie obserwowany, musiał dzielić pokój. W
czasie drugiej wojny światowej był jednym z najwybitniejszych dowódców
wojskowych, uczestniczył w wielu ważnych kampaniach: dowodził 16 armią
(w obronie Moskwy, potem dowódca Frontów: Briańskiego, Dońskiego pod
Stalingradem, I Białoruskiego, a od jesieni 1944 II Białoruskiego;
współautor Operacji Białoruskiej. W ramach I i II Frontu Białoruskiego
podlegała mu także I Armia WP i inne polskie jednostki wojskowe. 29
czerwca 1944 mianowany marszałkiem Związku Radzieckiego. W sierpniu
1944, podczas trwającego powstania warszawskiego, jako dowódca I Frontu
Białoruskiego zbliżającego się od strony wschodniej do Warszawy,
Rokossowski nie odpowiedział na apel o pomoc wysłany przez dowodzącego
siłami powstańczymi płk. Antoniego Chruściela "Montera" - depesza z
treścią apelu została wysłana drogą radiową już 3 sierpnia 1944, a 6
sierpnia 1944 I Front Białoruski przeszedł wyłącznie do działań
obronnych. Pod koniec wojny był jednym z dowodzących wyzwalaniem terenów
między Bugiem i Odrą, brał udział w szturmie Berlina dowodząc II Frontem
Białoruskim, który przełamał obronę niemiecką na Odrze na północ od
Berlina i wojska którego zdobyły Szczecin a następnie dotarły do Łaby.
29 maja 1945 roku Rokossowski, wówczas dowódca 2. Frontu Białoruskiego,
zostaje głównodowodzącym Północnej Grupy Wojsk Armii Czerwonej z
siedzibą w Legnicy. Na polecenie Stalina 6 listopada 1949 roku
Rokossowski na podstawie porozumienia rządu polskiego i ZSRR został
polskim ministrem obrony narodowej, mianowany do stopnia polskiego
marszałka. Od 1950 roku członek Biura Politycznego PZPR, a od 1952
wicepremier. Duża część historyków utrzymuje, iż Rokossowski w znacznym
stopniu ponosi odpowiedzialność za represje wobec przedwojennych
polskich oficerów, czystki i sowietyzację w LWP po drugiej wojnie
światowej, miał on wprowadzić represyjny system pracy przymusowej w
kopalniach węgla, rud uranu i kamieniołomach świadczonej w miejsce
służby wojskowej młodzieży z określonych antysocjalistycznych rodzin.
W trakcie wydarzeń poznańskich w 1956 roku podjęto decyzję o wysłaniu do
Poznania wojska w celu stłumienia strajku - aprobował ją osobiście
Rokossowski (żołnierzom tłumaczono strajk jako proniemieckie rozruchy).
W październiku 1956, w czasie trwania VIII Plenum Komitetu Centralnego
PZPR, wydał rozkaz okrążenia Warszawy przez wojska radzieckie i polskie,
który wycofał po wizycie delegacji radzieckiej z N.S. Chruszczowem na
czele. Po dojściu do władzy Gomułki w październiku 1956 opuścił Polskę,
wraz z 500 doradcami sowieckimi zajmującymi wcześniej stanowiska w
wojsku polskim, i powrócił do ZSRR, gdzie pełnił wiele ważnych funkcji
wojskowych, między innymi w latach 1958 - 1962 wiceministra obrony
narodowej ZSRR.
Jako wybitnie zasłużony dla ZSRR pochowany pod murem Kremla. Jego
młodsza siostra Helena spędziła całe życie w Warszawie i zmarła tam w
1982 roku. Żonaty był z Rosjanką, Julią Barminą, z którą miał jedną
córkę.
30 marca 1949 roku, w czwartą rocznicę wyzwolenia Trójmiasta, wspólnie
obradujące Miejskie Rady Narodowe Gdańska, Gdyni i Sopotu specjalną
uchwałą przyznały Rokossowskiemu tytuł Honorowego Obywatela Gdańska i
Gdyni. Wcześniej uczyniły to Kartuzy. Imieniem Rokossowskiego nazwano
także dzisiejszą ulicę Monte Cassino w Sopocie. Jest kawalerem Orderu
Virtuti Militari.
Tekst ten jest
udostępniony na licencji [GNU
Free Documentation License]
Pochodzi on z w Wolnej
Encyklopedii Sieciowej
Wikipedia
|
