|
 Stauffenberg
urodził się jako jeden z trzech synów (pozostali to Berthold i
Alexander) w Jettingen w Szwabii koło Ulm, w Królestwie Bawarii w jednej
z najstarszych i najwybitniejszych arystokratycznych rodzin
wschodnioniemieckich katolików. Jego ojcem był Alfred Schenk Graf von
Stauffenberg, ostatni Oberhofmarschall Królestwa Württemberg, a matką
Caroline née von Üxküll-Gyllenbrand. Wśród jego przodków znajdowało się
kilku sławnych Prusaków, szczególnie August von Gneisenau. Jego nazwisko
związane jest z majestatycznym miejscem: górą i zamkiem Stauffen Berg.
Stauffenberg otrzymał doskonałe wykształcenie i przejawiał
zainteresowanie literaturą, jednak ostatecznie zdecydował się na
rozpoczęcie kariery wojskowej. W 1926 wstąpił do rodzinnego 17. pułku
kawalerii w Bambergu. W 1933, Adolf Hitler przejął władzę i mimo iż
niektóre aspekty programu i działania partii odpychały go, Stauffenberg,
konserwatywny patriota niemiecki, nie był wstępnie w całkowitej opozycji
do poglądów przywódcy NSDAP i ideologii partii, szczególnie jeśli
chodziło o nacjonalizm. Jednakże po wydarzeniu znanym jako Noc
kryształowa, do którego doszło w grudniu 1938, odczuł, iż Niemcy zostały
przez ten czyn pohańbione. Podkopało ono także jego poczucie moralności
i sprawiedliwości. Represje, jakie dotykały Żydów oraz represje
dotyczące wyznawanej przez obywateli religii w Niemczech sprawiały, że
katolik Stauffenberg stawał się coraz bardziej zagorzałym przeciwnikiem
nazistów. Jego kariera wojskowa rozwijała się nadal. 1 stycznia 1937
został mianowany kapitanem - był nim przez 6 lat. Jego pułk stał się
częścią Szóstej Dywizji Pancernej i został zaangażowany w okupację
terenów Sudetów, po wybuchu wojny natomiast w kampanię polską, francuską
i niemiecką. 1 stycznia 1943 awansował na podpułkownika i został wkrótce
przeniesiony z kampanią do Afryki Północnej. Na miejscu, gdy zapoznawał
się z terenem dowodzenia, jego pojazd został ostrzelany przez grasujące
wokół alianckie myśliwce bombardujące. Został ciężko ranny. Spędził trzy
miesiące w szpitalu z ciężkimi obrażeniami – stracił lewe oko, prawą
rękę oraz czwarty i piąty palec lewej ręki. (Później żartował, że
właściwie nie miał pojęcia, co robił wszystkimi dziesięcioma palcami,
kiedy je miał.) Kiedy jego wuj, hrabia Nikolaus von Üxküll, namówił go,
aby dołączył do ruchu oporu po kampanii w Polsce w 1939, to właśnie
indywidualne sumienie i przekonania religijne zmusiły Stauffenberga do
podjęcia działania. Początkowo czuł się bezsilny, ponieważ nie znajdował
się na pozycji autorytetu, która mogłaby pomóc mu w zorganizowaniu
spisku, ale ostatecznie w 1943 po wyzdrowieniu z odniesionych ran został
umieszczony na stanowisku oficera sztabowego Ogólnego Urzędu Sił
Zbrojnych w biurze mieszczącym się przy ulicy Bendlerstrasse w Berlinie.
Jednym z jego przełożonych był generał Friedrich Olbricht, zaprzysiężony
członek ruchu oporu. W Ogólnym Urzędzie Sił Zbrojnych mieli oni unikalną
możliwość skorzystania z wcześniej spreparowanego planu działania.
Zamierzeniem było wcielenie w życie planu pod kryptonimem “Walkiria” –
miał on umożliwić Ogólnemu Urzędowi Sił Zbrojnych przejęcie kontroli nad
Rzeszą w razie zamieszek wewnętrznych, gdzie komunikacja z dowództwem
wojskowym miała być zablokowana. Jak na ironię, plan ten został
potwierdzony przez Hitlera i miał stać się niebawem środkiem prowadzącym
do próby pozbawienia go władzy...
Podczas gdy udział Stauffenberga w spisku wymagał od niego ciągłego
przebywania w biurze przy Bendlerstrasse i telefonowania do jednostek
wojskowych w całej Rzeszy w celu aresztowania przywódców organizacji
politycznych takich jak Służba Bezpieczeństwa i Gestapo, był on jedynym
z konspiratorów posiadającym regularny dostęp do Hitlera podczas jego
spotkań z oficerami. Pomimo kalectwa, Stauffenberg w 1944 uzyskał awans
na pułkownika i zgodził się osobiście przeprowadzić zamach na życie
przywódcy Rzeszy, Adolfa Hitlera. Zamach miał miejsce w baraku narad w
kwaterze najwyższego dowództwa wojskowego – Wilczym Szańcu (mieszczącym
się niedaleko Kętrzyna) 20 lipca 1944. Stauffenberg przybył na miejsce
wraz ze swoim adiutantem, Wernerem von Haeftenem. Walizka Stauffenberga
zawierała materiały wybuchowe oraz zestaw detonujący. Przekroczył próg
baraku narad, gdy przebywał w nim Hitler, umieścił walizkę z bombą pod
stołem i szybko opuścił pokój pod pretekstem wykonania telefonu. W tym
samym czasie jeden z uczestników narady potknal się o walizke i
przestawil ja za noge stolu. Odjeżdżając z miejsca zamachu, zaobserwował
potężny wybuch, który utwierdził go w przekonaniu o niemożności
przeżycia któregokolwiek z członków narady. Mimo iż w wyniku wybuchu
zginęło czterech ludzi, a wielu było rannych, Hitler odniósł jedynie
lekkie obrażenia. Przyczyną tego stanu rzeczy był stół, który ochronił
go przed fala uderzeniową, a także fakt, iż Stauffenberg zdążył umieścić
w walizce tylko jeden z dwóch przygotowanych ładunków wybuchowych.
Stauffenberg i porucznik Werner von Haeften szybko opuścili Wilczy
Szaniec i udali się na miejsce, z którego mieli odlecieć do Berlina
samolotem Heinkel He 111. Stauffenberg dowiedział się o niepowodzeniu
zamachu dopiero po dotarciu do Berlina. Podczas przelotu samolotem
Stauffenberga i Haeftena z kwater dowodzenia Führera wyszedł rozkaz o
konieczności dokonania egzekucji na spiskowcach. Jednak wylądował on na
biurku członka konspiracji, Friedricha Georgiego i nie został przekazany
do publicznej wiadomości. Hitler przekazał wiadomość na antenie radia
państwowego i stało się jasne, że zamach na jego życie nie zakończył się
sukcesem. Krótko potem konspiratorzy zostali obezwładnieni w swym biurze
przy Bendlerstrasse, Stauffenberg został postrzelony w ramię.
Generał Friedrich Fromm, głównodowodzący Ogólnego Urzędu Sił Zbrojnych i
podejrzany konspirator, który później został rozstrzelany, dokonał
swoistego sądu wojennego i skazał przywódców spisku na śmierć.
Stauffenberg wraz z oficerami: generałem Olbrichtem, porucznikiem von
Haeftenem, Albrechtem Mertzem von Quirnheimem zostali rozstrzelani przez
pluton egzekucyjny na dziedzińcu bloku Bendler w Ministerstwie Wojny.
Ostatnie słowa, wypowiedziane przez Stauffenberga przed śmiercią
brzmiały: "Es lebe unser heiliges Deutschland!”( „Niech żyją święte
Niemcy!”). Usiłując pozbyć się wyrzutów sumienia z powodu zamordowania
swoich przyjaciół-konspiratorów, generał Fromm rozkazał pochować
oficerów z oddaniem należytych honorów, z odznaczeniami i medalami,
jednakże następnego dnia po pogrzebie ciało Stauffenberga zostało
wydobyte z grobu, został pozbawiony medali i odznaczeń , a jego ciało
spalono. Najstarszy brat Stauffenberga, Berthold hrabia Schenk von
Stauffenberg, był kolejną centralną postacią spisku. Udało mu się jednak
przeżyć pomimo przesłuchania przeprowadzonego przez Rolanda Freislera.
Dziś, z uwagi na ważną rolę, jaką odegrał w spisku 20 lipca, Claus von
Stauffenberg jest czczony jako bohater narodowy i symbol niemieckiego
oporu przeciwko reżimowi nazistowskiemu (znanego jako Widerstand). Od
czasów wojny blok Bendler stał się miejscem pamięci upadłego
antynazistowskiego ruchu oporu. Nazwa ulicy została zmieniona z „Bendlerstrasse”
na „Stauffenbergstrasse”, a w berlińskim bloku Bendler mieści się stała
wystawa z ponad 5.000 fotografii i dokumentów ukazujących różnorodne
organizacje ruchu oporu działające podczas ery Hitlera. Dziedziniec, na
którym zostali rozstrzelani oficerowie jest obecnie miejscem pamięci, w
którym została umieszczona płyta upamiętniająca te wydarzenia i pomnik z
brązu, przedstawiający młodego człowieka z symbolicznie związanymi
rękoma.
Stauffenberg poślubił Ninę von Lerchenfeld w dniu 26 listopada 1933 w
Bambergu. Mieli pięcioro dzieci: Bertholda, Heimerana, Franza-Ludwiga,
Valerie i Konstanze. Ich najstarszy syn, Berthold, został generałem
nowej zachodnioniemieckiej armii, Bundeswehry. Wdowa po Stauffenbergu,
Nina, w późniejszym czasie opisywała swojego męża w ten sposób:
"Pozwalał rzeczom wpływać na niego, po czym rozważał je... Jedną z cech
jego charakteru było odgrywanie z prawdziwą przyjemnością adwokata
diabła. Konserwatyści byli przekonani, że był okrutnym nazistą, a
okrutni naziści byli przekonani, że był nieprzejednanym konserwatystą.
Nie był ani jednym, ani drugim.”
Tekst ten jest
udostępniony na licencji [GNU
Free Documentation License]
Pochodzi on z w Wolnej
Encyklopedii Sieciowej
Wikipedia
|
